WĘDRÓWKI GALICYJSKIE



Choć oficjalna nazwa Królestwo Galicji i Lodomerii została użyta po raz pierwszy już podczas koronacji cesarzowej Marii Teresy w 1741r., to de facto ziemie Galicji w obrębie państwa austriackiego znalazły się dopiero po pierwszym rozbiorze w 1772r. Austriaccy władcy podkreślali prawo do tych terenów, gdyż byli jednocześnie byli królami węgierskimi, a w XIII w. właśnie Koloman - król z węgierskiej dynastii Arpadów zasiadał na tronie w Haliczu. I właśnie od Halicza wzięła się nazwa Galicja. Drugi człon pochodzi od nazwy drugiej stolicy Rusi Czerwonej - Włodzimierza na Wołyniu.
 
Galicja była regionem najuboższym i najbardziej rolniczym w całych Austro-Węgrzech. Wiedeńska prasa często opisywała "galicyjską nędzę i alkoholizm". W 1900 r. ok. 60 proc. ludności wiejskiej w wieku powyżej 12 lat było analfabetami. Obowiązek szkolny obejmował dzieci do 12 roku życia, ale w wielu wypadkach nie był egzekwowany. Bieda była jedną z przyczyn emigracji zarobkowej. Nie przeszkodziło to powstaniu w 1854r. właśnie tutaj pierwszej na świecie kopalni ropy naftowej. Co pociągnęło za sobą lawinowy rozwój przemysłu.
 
Galicja nazywana bywa drugim Piemontem, a to ze względu na mozaikę kultur i języków. Żyli na tym terenie Polacy, Ukraińcy, Rusini, Żydzi, Ormianie, Niemcy, Austriacy, Czesi. Dla Polaków to skrawek dawnej Rzeczypospolitej, który ustanowieniu autonomii i uformowaniu rządu stanowił namiastkę własnej państwowości. Tu od połowy XIXw. były największe swobody pozwalające na rozwój nauki, kultury, samorządności. Dla Ukraińców Galicja stała się miejscem narodzin prawdziwej tożsamości narodowej, do czego przyczyniła się działalność Cerkwi Greckokatolickiej. Już samo nazwanie obszaru Galicją, miało ogromne znaczenie dla podkreślenia czasów świetności Rusi Halickiej. Dla Żydów, którzy stanowili 1/4 ludności Galicja to miejsce szczególne, zwłaszcza dla chasydów, którzy posiadali tu centra religijne, gdzie zamieszkiwali słynni cadycy. Tutaj również jako pierwsi z terenów dawnej Rzeczypospolitej stali się pełnoprawnymi obywatelami. Niemcy byli tu osiedlani celowo w ramach planowanej kolonizacji. Byli głównie urzędnikami, wielu z nich szybko uległa asymilacji. Podobnie z resztą Ormianie, którzy tylko w Galicji tak mocno zasymilowali się z Polakami, jak nigdzie indziej.
 
Końcem czasów galicyjskich była Wielka Wojna czyli I. wojna światowa. W Galicji odbiła szczególnie wyraźne piętno. Wielkie operacje wojskowe (limanowsko-łapanowska, gorlicka), walki o twierdze (Kraków i Przemyśl), przełęcze karpackie spowodowały, że bez trudu niemal w każdym regionie można znaleźć mogiły żołnierzy walczących wówczas armii. Założone w Galicji Zachodniej cmentarze wojenne były ostatnim akordem podkreślającym związek tych terenów z Cesarstwem Austriackim.

Propozycje wycieczek jednodniowych po Galicji


KRAKÓW
Poznamy dawną siedzibę królów polskich od nieco innej strony. Z jednej strony okres zacierania polskiej historii a z drugiej czas dynamicznego rozwoju kulturalnej stolicy nieistniejącej Polski, taki był galicyjski Kraków, co z tego pozostało przekonaj się sam?

 
Trasa:
Plac Matejki (to tu znajduje się słynny pomnik Grunwaldzki z 1910r. czyli jeszcze z czasów galicyjskich, tutaj także stoi gmach Akademii Sztuk Pięknych - kuźnia polskich artystów XIX i XXw.) - Mury Floriańskie (pozostałości murów miejskich, dowiesz się dlaczego tego odcinka włodarze galicyjskiej rady miejskiej nie chcieli rozebrać) - Teatr Słowackiego (najważniejsza scena teatralna miasta powstała w 1893r.) - Rynek Główny (symbol miasta, dowiesz się co na nim było do czasów galicyjskich) - Kościół Franciszkanów (to tu znajdują się najsłynniejsze polskie witraże secesyjne na czele z "Bogiem Ojcem") - Wawel (dowiesz się co zaborca austriacki zburzył a co wybudował na najważniejszym krakowskim wzgórzu) - Bulwary Wiślane (największa austriacka inwestycja hydrologiczna w Krakowie) - Podgórze (miasto konkurencyjne dla Krakowa, a zarazem miejsce odzyskania niepodległości Polski już 31.10.1918r.) - Kopiec Kościuszki (miejsce upamiętnienia dowódcy insurekcji powstało w 1823r., a już trzydzieści lat później stało się fortem austriackiej twierdzy)



TARNÓW
Miasto, które zawsze pozostawało w cieniu stołecznego Krakowa, zachowało zadziwiajaco dużo galicyjskiego genius loci. Przy ul. Krakowskiej - głównej arterii miasta zachowały się wspaniałe galicyjskie gmachy takie jak Hotel Bristol czy siedziba starostwa. Tu przystanął też symboliczny tramwaj "biedronka", który od 1911r. kursował po uliczkach miasta. W Tarnowie nietrudno o znalezienie związków z Węgrami, najlepszym spoiwem jest pochodzący stąd gen. Józef Bem. To właśnie Tarnów jako pierwsze miasto w Polsce 31.10.1918r. zlikwidowało posterunki policji austriackiej, a co za tym idzie stało się pierwszym niepodległym.

Trasa:
Dworzec kolejowy (najpiękniejszy dworzec Zachodniej Galicji) - Kościół pw. św. Rodziny (wielka bazylika w stylu neogotyckim) - Brama Petofiego (podkreśla żywe od czasów galicyjskich kontakty z Węgrami) - Muzeum Etnograficzne (jedyna w Polsce ekspozycja poświęcona Romom) - budynek Starostwa Powiatowego (tu staroście tarnowskiemu chłopi przyprowadzali szlachciców podczas rabacji galicyjskiej) - tramwaj-kawiarnia - katedra (diecezję tarnowską utworzył cesarz Józef II w 1783r.) - muzeum diecezjalne (najstarsze tego typu muzeum w Polsce, założone w 1888r.)  - rynek (z ratuszem odbudowanym po pożarze w XIXw., w muzeum okręgowym pamiątki Sanguszków przeniesione z majątku w Podhorcach) - bima (pozostałość po synagodze) - mury miejskie - kościoły bernardynów (dwa obiekty w tym gotycki zamieniony przez Austriaków na sąd) - ul. Wałowa - dawny Budynek Rady Miasta (to tutaj zebrali się 31.10.1918r. rajcy miejscy i ogłosili podporządkowanie Tarnowa Radzie Regencyjnej w Warszawie) - pomnik Jana Szczepanika (wynalazcy "Polskiego Edisona") - Ogród Strzelecki (mauzoleum gen. Józefa Bema, urodzonego w Tarnowie bohatera Polski, Węgier i Turcji)



NOWY SĄCZ I STARY SĄCZ
Sącz jedna z najstarszych osad w polskich Karpatach. Oba miasta mają bogatą historię od średniowiecza. Jednak to czasy galicyjskie odcisnęły na nich bardzo widoczne piętno. Wówczas zlikwidowano klasztory, rozebrano mury miejskie, wybudowano linię kolejową, powstał nowy eklektyczny ratusz w Nowym Sączu, a tamtejsza kolegiata o mały włos nie została katedrą. Atmosferę galicyjskiej wsi i miasteczka najlepiej poczuć w nowosądeckim skansenie, gdzie nawet zrekonstruowano nieistniejący ratusz ze Starego Sącza, rozebrany w XIXw.



Trasa:
W Nowym Sączu: Miasteczko Galicyjskie i Sądecki Park Etnograficzny (poczujesz się jak na rynku małego galicyjskiego miasteczka ponad 100 lat temu, zajrzysz do domów niemieckich kolonistów, zboru ewangelickiego, do łemkowskiej chyży, do cerkwi greckokatolickiej, do pogórzańskiej chaty, do kościoła rzymskokatolickiego, do szlacheckiego dworku, do góralskich domów i cygańskich chatek) - osiedle kolejowe - rynek z ratuszem - Galeria Marii Ritter - kolegiata p.w. Św. Małgorzaty - dawny kościół o.o. Franciszkanów - synagoga - ruiny zamku  W Starym Sączu: kościół i klasztor s.s. Klarysek - rynek - Dom na Dołkach - restauracja "Marysienka" - dawna synagoga - dawny klasztor o.o. Franciszkanów





WYCIECZKA 2-DNIOWA

1. Dzień
Kraków (kopiec Kościuszki, Podgórze) - Limanowa (Jabłoniec -cmentarz wojenny z okresu I. wojny światowej) - Nowy Sącz (skansen i miasteczko galicyjskie) - Krynica (nocleg w pensjonacie Galicja)
 
2. Dzień
Krynica (spacer po uzdrowisku, dom zdrojowy, łazienki mineralne i borowinowe, drewniane wille) - Gorlice (skansen naftowy na Magdalenie, muzeum regionalne PTTK z ekspozycją o bitwie gorlickiej, pierwsza uliczna lampa naftowa, pałac Długoszów-magnatów naftowych w Siarach) - Łużna (największy cmentarz z I. wojny światowej w Galicji Zachodniej z drewnianą kaplicą) - Bobowa (miasteczko chasydów i koronczarek, czynna synagoga, kirkut z ohelem) - Tarnów (Brama Szeklerska, budynek starostwa, ratusz, katedra, muzeum diecezjalne, mauzoleum gen. Józefa Bema)






WYCIECZKA 3 - DNIOWA

1. Dzień
Kraków (kopiec Kościuszki i ekspozycja figur woskowych) - Chabówka (skansen kolejowy) - Zakopane (Stary Kościół i cmentarz na Pęksowym Brzysku, muzeum Stylu Zakopiańskiego w willi Koliba, Krupówki, Kaplica na Jaszczurówce)
 
2. Dzień
Zakopane - Szczawnica (zabudowa uzdrowiskowa, muzeum uzdrowiska, spływ Dunajcem) - Nowy Sącz (Kolegiata pw. św. Małgorzaty, Dom Gotycki, ratusz, skansen i miasteczko galicyjskie)
 
3. Dzień
Nowy Sącz - Gorlice (skansen naftowy na Magdalenie, muzeum regionalne z ekspozycją poświęconą bitwie gorlickiej, pałac Długoszów w Siarach i Skrzyńskich w Zagórzanach) - Staszkówka (cmentarz nr 118 na Mentlówce) - Brzesko (pałac Goetzów i browar) - Bochnia (kopalnia soli kamiennej)

 

Wycieczka po Galicji Zachodniej 
 
1. dzień
Kraków (Kopiec Kościuszki, przejazd przez Podgórze) - Izdebnik (dawna Fabryka Wódek Arcyksięcia Rainera) - Kalwaria Zebrzydowska (sanktuarium maryjne: bazylika, dróżki maryjne i Męki Pańskiej) - Lanckorona (pięknie położone na wzgórzu miasteczko z drewnianą zabudową i ruinami zamku) - Wadowice (bazylika i dom Jana Pawła II) - Bielsko-Biała (Kościół Lutra, kamienica pod Żabami, ratusz w Białej, zamek Sułkowskich, teatr, Bielski Syjon, muzeum włókiennictwa)1. dzień
 
2. dzień
Bielsko-Biała - Żywiec (zamek Komorowskich i pałac Habsburgów z parkiem, katedra, muzeum browaru z 1856r.) - Chabówka (skansen kolejowy) - Limanowa (cmentarz z I. wojny światowej na Jabłońcu) - Nowy Sącz (Sądecki Park Etnograficzny z miasteczkiem galicyjskim) - Krynica
 
3. dzień
Krynica (spacer po uzdrowisku) - Berest (drewniana cerkiew greckokatolicka) - Grybów (wiadukt kolejowy, serpentyna kolejowa, browar z 1887r.) - Bobowa (synagoga z XVIIIw., kirkut, izba poświęcona koronczarstwu) - Łużna (największy cmentarz z I. wojny światowej w Galicji Zachodniej) - Gorlice
 
4. dzień
Gorlice (muzeum regionalne z wystawą o bitwie gorlickiej, pałac w Siarach) - Bóbrka (pierwsza na świecie kopalnia ropy naftowej z 1854r.) - Iwonicz Zdrój (spacer po uzdrowisko, zachowana oryginalna drewniana zabudowa)


5. dzień
Rymanów (synagoga) - Sanok (skansen z miasteczkiem galicyjskim) - Zagórz (ruiny klasztoru Karmelitów)
 
6. dzień
Przemyśl (zabytkowy zespół starego miasta: katedra łacińska i greckokatolicka, klasztory, zamek, muzeum fajek i dzwonów, austriacki fort Werner w Żurawicy) - Łańcut (zespół parkowo-pałacowy Potockich: pałac, wozownia, stajnie, storczykarnia)
 
7. dzień
Tarnów (katedra, ratusz, starostwo, Brama Szeklerska, mauzoleum gen. Józefa Bema) - Nowy Wiśnicz (zamek Lubomirskich, muzeum Jana Matejki, ratusz, kościół parafialny) - Wieliczka (kopalnia soli - przejście trasą geologiczną)




Wycieczka po Galicji Wschodniej

1. dzień
Kraków - Przemyśl
(fort Werner w Żurawicy, arboretum w Bolestraszycach, spacer po Starym Mieście w Przemyślu: dworzec kolejowy - jeden z najpiękniejszych w Polsce, muzeum fajek i dzwonów, rynek, pomnik Dobrego Wojaka Szwejka, klasztory Franciszkanów i Karmelitów, katedra rzymskokatolicka i greckokatolicka, zamek, wizyta w knajpie "Melduję posłusznie")
 
2. dzień
Lwów (dawny kościół pw. Św. Elżbiety, politechnika, katedra greckokatolicka św. Jura, cytadela, uniwersytet, Wały Hetmańskie dziś Prospekt Swobody, Opera, katedra rzymskokatolicka, rynek, "Kopalnia kawy", Cerkiew Wołoska, dawny kościół o.o. Dominikanów, pomnik Łukasiewicza, katedra ormiańska, kopiec Unii Lubelskiej, Cmentarz Łyczakowski) - Żółkiew (zamek, kolegiata, klasztor o.o. Dominikanów, cerkiew o.o. Bazylianów, drewniana cerkiew pw. św. Trójcy wpisana na listę UNESCO)


 
3. dzień
Olesko (zamek Sobieskich i dawny klasztor Kapucynów) - Podhorce (pałac Sanguszków i kościół pw. św. Józefa) - Złoczów (zamek z Tarnopol (dawny kościół o.o. Dominikanów, cerkiew pw. św. Krzyża) - Trembowla  (ruiny zamku, cerkiew pw. św. Mikołaja, kościół modernistyczny, ruiny klasztoru Bazylianów) - Czortków (kościół św. Stanisława, dwie drewniane cerkwie, ruiny zamku)

4. dzień
Sidorów (ruiny zamku Kalinowskich, kościół podominikański) - Skała Podolska (malowniczo położone dawne miasteczko nad Zbruczem, ruiny pałacu Tarłów, kościół z XVIIw., dwie synagogi, liczne budynki użyteczności publicznej-poczta, magistrat, apteka, karczma, koszary) - Krywcze (ruiny zamku, jaskinia Kryształowa) - Buczacz (ruiny zamku Potockich, rokokowy ratusz, klasztor  bazylianów, kościół)  - Jazłowiec (zamek-klasztor)

 
5. dzień
Halicz (zamek z czasów Kazimierza Wielkiego,  cmentarz karaimski, kamienna cerkiew św. Pantelejmona i cerkiew Uspieńska, skansen) - Iwano-Frankowsk (Stanisławów) (kolegiata - muzeum, cerkiew greckokatolicka, kościół ormiański, ratusz, browar) - Kołomyja (muzeum Huculszczyzna, muzeum pisanki, budynki użyteczności publicznej z przełomu XIX i XXw.: ratusz, kasa oszczędności, teatr, dom Sokoła) - Kosów (muzeum huculskie, góra Zamkowa z widokiem na okolicę, wodospad Huk, zakład przyrodoleczniczy dr Tarnowskiego, huculski targ, wychodnia skalna Kamień Dobosza) - Werchowyna (muzeum instrumentów muzycznych Romana Kumłyka, chata gdzie kręcono film "Cienie zapomnianych przodków")
 
6. dzień
Worochta (dwie drewniane cerkwie, kamienne wiadukty kolejowe, wille) - Jaremcze (wodospad na Prucie, Kamień Dobosza) - Stryj - Truskawiec
 
7. dzień
Truskawiec (drugie obok Krynicy najsłynniejsze galicyjskie uzdrowisko, pijalnia wód, willa-muzeum) - Drohobycz (ratusz, gotycki kościół farny, dom Brunona Schulza, drewniana cerkiew św. Jura wpisana na listę UNESCO, ruiny synagogi) - Rudki (sanktuarium maryjne, grób Aleksandra Fredry)




Propozycje wycieczek z  galicyjskim tematem przewodnim

BIEDA GALICYJSKA
Czy rzeczywiście ludzie za czasów Galicji żyli biednie? Skąd wzięła się słynna bieda galicyjska? Wybierzmy się na wycieczkę i sprawdźmy czym zajmowali się niegdyś mieszkańcy Galicji.  Dziś nadal można spotkać wielu rzemieślników, którzy dawnymi sposobami produkują sprzęty codziennego użytku. Odwiedzimy rzemieślników działających na Pogórzu Karpackim i w Beskidzie Niskim.

Jastrzębia 
(zrobimy tradycyjny chleb) - Żurowa (wizyta u bednarza) - Czermna (wizyta u garncarza) - Bobowa (izba koronki klockowej) - Bielanka (wizyta u dziegciarza) - Łosie (zagroda maziarska) - Nowica (wizyta u łyżkarza) - Bartne (zwiedzanie ekspozycji o kamieniarzach)



GALICYJSKIE SMAKI
Co jedzono za czasów galicyjskich? Jakie produkty były wizytówkami Galicji? Dowiesz się i sam spróbujesz ich u samych producentów.
 
Kraków (wizyta na najstarszym targowisku krakowskim - Starym Kleparzu, możliwość zakupu tradycyjnych produktów) - Izdebnik (dawna fabryka wódek arcyksięcia Rainera) - Wadowice (próbujemy papieskich kremówek) - Zator (karp po zatorsku) - Żywiec (muzeum browaru - zwiedzane połączone z degustacją) - Czorsztyn (wizyta w tradycyjnej bacówce, zakup serów) - Szczawnica (wizyta w pijalni wód mineralnych - szczawy wodorowęglanowe) - Łącko (możliwość zakupu słynnej łąckiej śliwowicy i tradycyjnych soków owocowych) - Stróże (zwiedzanie skansenu pszczelarskiego "Sądecki Bartnik", możliwość zakupu miodów, miodów pitnych i innych surowców pszczelich) - Wysowa (wizyta w pijalni wód, możliwość skosztowania wód z zawartością jodu i bromu, wizyta w "Gościnnej Chacie" degustacja łemkowskich potraw) - Wróblowice (degustacja prozioków w miejscowym kole gospodyń) - Tymbark (degustacja soków i wizyta w mleczarni, możliwość zakupów nabiału bez konserwantów)


WIELKA HISTORIA MAŁYCH MIAST
Na wycieczce poznamy historię i zabytki małych miast galicyjskich, które niegdyś były istotnymi ośrodkami władzy, handlu, rzemiosła, dziś są mało liczącymi się miejscowościami, niekiedy zdegradowanymi do statusu wsi. To co pozostało z dawnych czasów to zabytkowy układ urbanistyczny z rynkiem, podcieniowymi domami, średniowieczny kościół, niekiedy pozostałości murów obronnych, zamku. Ale to co szczególne to co nie uległo zmianie to niepowtarzalnych klimat galicyjskich miasteczek.

Lanckorona
 (miasteczko na wzgórzu, rynek z drewnianymi domami podcieniowymi, ruiny zamku z historią obrony przez konfederatów barskich, gotycki kościół pamiętający czasy Kazimierza Wielkiego, wszechobecne rzeźby aniołów) - Stary Sącz (miasteczko w cieniu średniowiecznego klasztoru sióstr Klarysek, rynek pokryty "kocimi łbami") - Muszyna (dawne miasto biskupie, ruiny zamku, drewniane domy z murowanymi fasadami) - Krynica (najważniejszy kurort Galicji, drewniane wille w stylu szwajcarsko-tyrolskim, Stary Dom Zdrojowy, Łazienki Mineralne i Borowinowe, pijalnia wód mineralnych) - Tylicz (dawne miasto z drewnianym kościołem i cerkwią greckokatolicką) - Bobowa (miasto koronek i chasydów, dwa gotyckie kościoły, czynna synagoga, kirkut, izba koronki klockowej) - Biecz (dawne miasto królewskie, ratusz z wieżą, gotycka kolegiata, pozostałości murów obronnych, klasztor w miejscu zamku) - Dukla (miasto pogranicza na Trakcie Węgierskim, klasztor ojców Bernardynów, rokokowy kościół farny, ratusz, ruiny synagogi) - Jaśliska (dawne miasto biskupów przemyskich, domy przysłupowe, sanktuarium maryjne) - Lesko (zamek Kmitów, synagoga, kirkut) - Mrzygłód (zespół domów małomiasteczkowych) - Pruchnik (drewniana zabudowa) - Jarosław (obronne Opactwo Benedyktynek, fara, rynek z renesansowym ratuszem i kamienicami włoskich kupców, najsłynniejsza renesansowa kamienica Orsettich, cerkiew greckokatolicka-sanktuarium maryjne, obronny klasztor Dominikanów)


 
 
PO ŻELAZNYCH DROGACH
Kolej nierozerwalnie kojarzy się z czasami galicyjskimi, przecież w końcu dzięki Austriakom powstała w Galicji się nie tylko sieć linii kolejowych, ale również dworce, mosty, wiadukty, tunele podobnych do tych co na terenie całego ówczesnego mocarstwa. Dziś właśnie te obiekty są najbardziej namacalnym dowodem czasów jedności Galicji z Austro-Węgrami. Wybierzmy się wobec tego, aby poczuć czasy świetności kolei galicyjskiej

Kraków - Chabówka (skansen kolejowy, całe składy pociągów, parowozy pamiętające czasy galicyjskie) - Nowy Sącz (dworzec kolejowy, osiedle kolejowe) - Grybów (najbardziej urozmaicony technicznie odcinek linii transwersalnej - tunel, serpentyna kolejowa, wiadukt) - Sanok (dworzec kolejowy, dawne zakłady wagonów) - Zagórz (stacja węzłowa) - Łupków ("stacja na końcu świata" dworzec graniczny związany z Dobrym Wojakiem Szwejkiem, tunel graniczny pod Przełęczą Łupkowską) - Cisna-Majdan (przejażdżka Bieszczadzką Koleją Leśną - ostatnia działająca w Galicji, inscenizacja napadu) - Przemyśl (najpiękniejszy galicyjski dworzec kolejowy) - Dynów (mały skansen taboru kolei wąskotorowej, przejażdżka do Przeworska koleją wąskotorową "Ekspress Pogórzanin", po drodze najdłuższy tunel kolei wąskotorowej w Galicji) - Przeworsk - Tarnów (secesyjny dworzec kolejowy)


W CIENIU KIWONÓW I KOMINÓW
Z czasów Galicji na terenie południowo-wschodniej Polski pozostało wiele zakładów przemysłowych, które w tym okresie powstały lub znacząco rozwinęły się. Podczas wycieczki odwiedzimy najważniejsze z nich i zobaczymy jak funkcjonują dzisiaj.


Wieliczka (kopalnia soli kamiennej, która miała monopol na produkcję soli w Galicji, wycieczka trasą geologiczną) - Żywiec (zwiedzanie browaru połączone z degustacją) - Gorlice (skansen naftowy na Magdalenie, fabryka maszyn kopalnianych, pałace magnatów naftowych w Siarach i Zagórzanach, pierwsza uliczna lampa naftowa) - Bóbrka (najstarsza kopalnia ropy naftowej na świecie) - Krosno  - Sanok  - Przemyśl (wizyta w ludwisarni Felczyńskich, muzeum fajek i dzwonów)



SZLAKIEM FRONTU WSCHODNIEGO I. WOJNY ŚWIATOWEJ
I wojna światowa nazywana wielką wojną odcisnęła wielkie piętno na Galicji, w końcu dzięki tej wojnie upadły Austro-Węgry. Przestała także istnieć Galicja. Z trudnych walk austriacko-rosyjskich pozostały unikatowe cmentarzy, forty, pozostałości okopów, koszary i szereg drobnych pamiątek po żołnierzach. Dają one wyobrażenie o wielonarodowej armii austriackiej, o bohaterstwie walk żołnierzy w tym polskich legionistów.

Kraków - Łapanów - Limanowa (cmentarz na Jabłońcu) - Marcinkowice (dwór) - Łowczówek (cmentarz legionistów) - Staszkówka (cmentarz wojenny nr 118) - Łużna (największy cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej) - Gorlice (muzeum regionalne z ekspozycją o bitwie gorlickiej) - Sękowa (cmentarz wojenny nr 80) - Przełęcz Małastowska (cmentarz wojenny) - Sanok (koszary wojskowe, pomnik Dobrego Wojaka Szwejka) - Przemyśl (Brama Sanocka Dolna, Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej - ekspozycja o Twierdzy Przemyśl, Fort Salis Soglio, fort San Rideau, fort Werner) - Tarnów

 
WIELOKULTUROWA GALICJA
Galicja była mozaiką wielu kultur, narodów, grup etnograficznych, języków, religii. Zachowało się bardzo wiele zabytków, pamiątek i żywej kultury, która w niewielkim stopniu uległa zmianie od ponad stu lat.

Wygiełzów (skansen Nadwiślański) - Wilamowice (miejscowość zamieszkała przez ludność pochodzenia flamandzkiego) - Bielsko-Biała (Bielski Syjon-ewangelicki kościół, szkoła, plebania, teatr, kościół Lutra w Białej) - Zawoja (skansen Górali Babiogórskich) - Zubrzyca (Orawski Park Etnograficzny) - Chochołów (drewniana zabudowa, chałupa z jednej jedli, Muzeum Powstania Chochołowskiego)  - Zakopane (chaty przy ul. Kościeliskiej, Muzeum Stylu Zakopiańskiego, Stary Kościół i cmentarz na Pęksowym Brzysku) - Jurgów (Chałupa Sołtysów) - Szlachtowa (muzeum pienińskie, dawna cerkiew) - Gołkowice (domy osadników niemieckich) - Nowy Sącz (Sądecki Park Etnograficzny z miasteczkiem galicyjskim) - Bobowa (czynna synagoga i kirkut) - Szymbark (skansen pogórzański) - Bartne (łemkowska wieś z dwoma drewnianymi cerkwiami) - Dukla (ruiny synagogi) - Zyndranowa (Muzeum Kultury Łemkowskiej) - Rymanów (synagoga i kirkut) - Sanok  (Muzeum Budownictwa Ludowego) - Przemyśl (Ukraiński Dom Narodowy) - Lwów (Katedra greckokatolicka, Katedra ormiańska, Katedra łacińska, cmentarz Łyczakowski, synagoga) - Markowa (zagroda-muzeum) - Kolbuszowa (skansen Lasowiaków i Rzeszowiaków) - Tarnów (Muzeum Etnograficzne z ekspozycją poświęconą Romom, Brama Szeklerska) - Zalipie (zagroda Felicji Curyłowej)

 
WYPRAWA DO WÓD
Okres Galicji to czas wypoczynku w uzdrowiskach, w których oprócz leczenia tętniło życie towarzyskie, sportowe i kulturalne. Z tego okresu pozostały pijalnie, domy zdrojowe, łazienki, teatry zdrojowe, obiekty sportowe. Zapraszamy na sentymentalną podróż połączoną z aktywnym wypoczynkiem u wód.

Szczawnica (Muzeum Uzdrowiska Szczawnica, Pijalnia wód, spektakl w Dworcu Pienińskim) - Żegiestów (modernistyczny dom zdrojowy, sanatorium Wiktor, wille, źródło Anna) - Krynica (pijalnia wód, Stary Dom Zdrojowy, Łazienki Mineralne i Borowinowe, wyjazd kolejką na Górę Parkową, Muzeum Nikifora) - Wysowa (pijalnia wód) - Wapienne  (zabiegi borowinowe) - Iwonicz Zdrój (drewniane wille, źródło Bełkotka, pijalnia wód) - Rymanów Zdrój (willa Opatrzność, Maria, pijalnia wód)



OD DWORU PRZEZ PAŁAC DO ZAMKU
Kultura galicyjska przez długi czas ograniczała się do szlacheckich dworów, pałaców i zamków. Zapraszam na odwiedziny dawnych siedzib rycerskich, magnackich i szlacheckich.

Kraków - Krzeszowice 
(pałac Potockich) - Tenczyn (ruiny zamku Tenczyńskich) - Lipowiec (ruiny zamku biskupów krakowskich) - Zator (zamek książąt zatorskich) - Łopuszna (dwór Tetmajerów) - Czorsztyn (ruiny zamku starościńskiego) - Świdnik (drewniany dwór alkierzowy) - Laskowa (drewniany dwór Michałowskich z XVII w.) - Marcinkowice - Tęgoborze - Czchów (ruiny z zamku z basztą) - Melsztyn (ruiny zamku Melsztyńskich) - Lusławice (dwór należący do Krzysztofa Pendereckiego) - Jeżów (dwór obronny) - Szymbark (dwór obronny) - Siary (pałac Długoszów) - Zagórzany (ruiny pałacu Skrzyńskich) - Odrzykoń (ruiny zamku Kamieniec) - Kopytowa - Wzdów - Sanok (zamek królewski) - Sobień (ruiny zamku Kmitów) - Olszanica - Krasiczyn (manierystyczny zamek Krasickich i Sapiehów) - Przemyśl (zamek królewski) - Bolestraszyce (dwór Michałowskich) - Zarzecze (pałac Dzieduszyckich) - Łańcut (zespół pałacowy Potockich z największą w Polsce kolekcją powozów) - Rzeszów (pałac letni i zamek Lubomirskich) - Tarnów (ruiny zamku Tarnowskich, pałac Sanguszków) - Dołęga (dwór szlachecki - muzeum) - Dębno (gotycki zamek rycerski z XVw.) - Nowy Wiśnicz (zamek Lubomirskich, dworek Jana Matejki) - Grodkowice (pałac Żeleńskich) - Niepołomice (zamek królewski)
 
Copyright (C) 2013 Bartłomiej Janusz. All rights reserved.